Subiektywne spojrzenie (nie tylko) na finanse

Ryszard Kapuściński w Lapidarium VI : Nieustannie spada na nas taka lawina danych, że czasami myślimy: szczęśliwi ci, którzy nie wiedzą. _____

Tom Paine, The Age of Reason ( Wiek rozumu ): Wszystkie narodowe instytucje kościelne, czy to żydowskie, czy chrześcijańskie, czy tureckie wydają mi się niczym innym, jak tylko wymysłami człowieka, ustanowionymi do zastraszenia i zniewolenia ludzkości, zmonopolizowania władzy i zysku. _____

Neil Postman w Zabawić się na śmierć dochodzi do wniosku: Morze informacji kryje w sobie tylko maleńką użyteczną cząstkę. W dalszej części zadaje pytanie: […] jak często się zdarza, że informacja, którą słyszymy rano z radia lub telewizji, czy znajdujemy na łamach porannej prasy skłania nas do zmiany planów na ten dzień albo do podjęcia jakiegoś działania, którego byśmy inaczej nie podjęli; albo umożliwia wniknięcie w istotę problemu, którego rozwiązanie zostało nam powierzone? Stwierdza także: […] większość naszych codziennych wiadomości jest obojętna, zawierając informacje, które mogą stanowić temat do rozmowy, ale nie skłaniają do jakiegokolwiek mającego znaczenie działania. Problem informacyjnego przesytu oraz powielanie tych samych wiadomości sprawiły, że tak naprawdę wielość i różnorodność informacji jest brakiem informacji. Bardzo ciężko znaleźć takie informacje, które będą miały dla nas istotne znaczenie. _____

Ryszard Kapuściński w Lapidarium V : Socjolog niemiecki Ulrich Beck w swojej książce Risk Society (Społeczeństwo ryzyka) pisze, że żyć we współczesnej cywilizacji, to żyć na wulkanie – człowiek musi być gotów do szybkich zmian, musi mieć więcej giętkości, więcej zdolności adaptacyjnych, nauczyć się samodzielnie podejmować decyzje rozstrzygające o jego życiu, rozwinąć w sobie nieustającą gotowość podejmowania ryzyka. Dziś nie możemy już liczyć na państwo, sami jesteśmy odpowiedzialni za wszystko. To nowy podział społeczny: na zdolnych i niezdolnych podejmować ryzyko. Kapuściński zauważa dalej: Dawniej wygrywali silniejsi, dziś, najczęściej, szybsi. Zdolność podejmowania ryzyka ma duże znaczenie, aby osiągnąć zamierzone cele nie tylko finansowe, ale także życiowe. Bardzo istotna jest również umiejętność podnoszenia się po upadku, po nieudanej transakcji, po stracie, i ciągłe szukanie – mimo odniesionych ran – nowych, lepszych rozwiązań. Im szybciej się tego nauczymy, tym łatwiej będ...

Informacja jest bezcenna i umiejętność jej wykorzystania. Jeżeli świetna transakcja jest na pierwszych stronach gazet lub zajmuje główne miejsce w serwisach branżowych, to w zdecydowanej większości przypadków jest już za późno. Cała sztuka polega na tym, aby być w samym centrum akcji, jak najbliżej źródła informacji o danej inwestycji. Zawsze chcemy usłyszeć o następnym boomie, wejść do gry i wyjść z niej zanim zdarzy się następny krach, a nie stać się kolejną ofiarą owczego pędu, uczestnikiem rynku, który znowu przegrywa. _____

Miliony ludzi codziennie udają się do pracy, zarabiają pieniądze, płacą rachunki, regulują zadłużenie kart kredytowych, kupują jednostki funduszy inwestycyjnych i z powrotem udają się do pracy. Jeżeli mamy dosyć już tego, co robimy lub to, co robimy nie przynosi zamierzonych efektów, wszystko, co trzeba zrobić, to zmienić sposób, przy pomocy, którego robimy pieniądze. Jest przecież tyle możliwości, a my mamy zawsze jakiś wybór, pytanie tylko, kiedy podejmiemy odpowiednią decyzję… I czy tego chcemy. _____

Rudyard Kipling napisał: Sześciu sług mi oddanych trzymam (Od nich wiem to, co wiem); Zwą ich Co, Dlaczego i Kiedy, I Jak, I Kto, I Gdzie. Jeśli tylko dysponujesz wszystkimi danymi potrzebnymi do podjęcia decyzji, nie odkładaj niczego na później. _____

Mamy trzech sprzymierzeńców w drodze do finansowego sukcesu: czas, wiedzę i pieniądze. Tak naprawdę każda moneta, która trafia w Twoje ręce podlega Twojej i tylko Twojej władzy. Władza ta określa Twoje przeznaczenie. Wydaj ją niewłaściwie, a pomniejszy się Twój majątek. Zainwestuj swoje pieniądze mądrze, a wzbogacisz się. Wybór należy do Ciebie i tylko do Ciebie. Przyszłość jest określana przez wybór, którego dokonujesz już dzisiaj z każdą pojedynczą monetą. _____

Strach rosnącym bezrobociem i utrudniony dostęp do kredytów sprawiły, że gospodarstwa domowe ograniczyły wydatki do najbardziej niezbędnych. Sytuacja gospodarcza sprawiła, że ludzie zmobilizowali się do tego, aby zacząć oszczędzać, a wygenerowane w wyniku cięć domowego budżetu środki nie mogą stanowić tylko osadu na rachunkach bankowych. Oferta produktów oszczędnościowo-inwestycyjnych nie jest zadawalająca, dlatego każdy dokładnie analizuje wszystkie czynniki, które skłonią do wyboru odpowiedniej formy oszczędzania. Klienci stali się bardziej wymagający, gdyż lokowane pieniądze mają przynosić zysk, a nie tylko stanowić ratunku przed skutkami inflacji. W czasach kryzysu kluczem do rynku staje się przemyślany produkt – wygra ten, kto przedstawi lepsze rozwiązanie. Multimedialny przekaz może tylko nakręcić sprzedaż takiego produktu, ale nie stanowi gwarancji sukcesu – stanowi raczej podstawę budowania poprawnego wizerunku banku lub instytucji finansowej. Nie bądźmy podatni na reklamę. _...

Najtrudniejsze dzieło świata od łatwego trzeba rozpocząć, a największe dokonania od drobiazgów - Lao Tsu. Aby dobrze znać rzeczy, aby optymalnie inwestować, trzeba znać szczegóły ich działania, zasady działania produktów i rynków inwestycyjnych. Nie zajmujmy się przedsięwzięciami, w których nie czujemy się pewnie. _____

Trzy cechy, a zarazem paradoksy zarządzających inwestycjami długoterminowymi: prawdziwy optymizm, konstruktywny niepokój i przekonywująca skromność. Wszystkie istotne informacje zawierają się w tym stwierdzeniu. Resztą rządzi czas i przypadek. My mamy tylko znaleźć bardzo cienką granicę między opłacalnością danej operacji finansowej, poniesionym ryzykiem i naszą chciwością. A przy tym wszyskim zachować umiar i zdrowy rozsądek. _____

Bankowość cały czas ewoluuje. Duże znaczenie w tym procesie ma błyskawiczny rozwój technologii przetwarzania informacji. Diametralnie zmienia on oblicze bankowości. Wcześniej pełniła ona rolę opiekuna pieniądza, czyli dokonywała wszelkich operacji, które miały za zadanie gromadzić, pożyczać i strzec przed utratą wartości oraz ryzykiem. Teraz zwiększa się jej zakres i skala działania. Bankowość obejmuje rolę instytucji, która zaczyna świadczyć usługi na rzecz podmiotów, które uczestniczą w obrocie gospodarczym i grze ekonomicznej. Zapisy w systemach instytucji finansowych to ogromna baza danych, w której znaleźć można informacje o potencjale finansowym, transakcjach, ryzyku, tożsamości osób, firm i organizacji. Taki zapis elektroniczny to także ślad zdarzeń gospodarczych i gwarancja skutków ekonomicznych. Początek XXI stulecia to okres ekspansji innowacji w bankowości światowej, ale trudno mówić o gotowych i niezawodnych rozwiązaniach, które przyczyniłyby się w znacznym stopniu do podni...

Gdy odpowiedzialność społeczna biznesu jest źle zrozumiana i sprowadza się do budowania wizerunku oraz powierzchniowej filantropii, może bardzo niekorzystnie wpłynąć na sytuację przedsiębiorstwa, a za nietrafne inwestycje społeczne płacą najczęściej akcjonariusze firmy. _____ _____

Dobry makler na pewno ma przyszłość, przeciętny jakoś sobie poradzi, a co ze złym? Były makler Leeson Nick stwierdził: „Nie myślę o sobie jak o kryminaliście. Próbowałem naprawić sytuację. I nieważne, jak głupie i naiwne jest to, co powiem, ale zawsze pracowałem w najlepszym interesie banku”. Tak naprawdę nic wielkiego się nie stało. Handlował on instrumentami pochodnymi, a jego działania doprowadziły do bankructwa najstarszy angielski bank inwestycyjny Barings Bank. Były makler Societe Generale, Jerome Kerviel, który zdefraudował prawie 5 mld euro, powiedział tylko: „Maklerzy tracą nieco poczucie sum, którymi obracają. Można dać się trochę ponieść”. Chyba czasami nie wiedzieć, co dzieje się tak naprawdę na giełdzie i jakie procesy tam zachodzą. Lepiej nie zagłębiać się w to, co ona kryje i znać tylko jej powierzchnię… Liczy się ostatecznie zysk. _____

Dr Alexander Elder, profesjonalny inwestor oraz autor m.in. książki Zawód inwestor giełdowy - psychologia rynków, taktyka inwestycyjna, zarządzanie portfelem , stwierdził: „Dziewięćdziesiąt do 95 procent maklerów nie ma pojęcia o analizie rynku. Nie wiedzą, co robią. My mamy odpowiedni zasób wiedzy, a ci biedni ludzie, którzy są jej pozbawieni, tylko rozdają pieniądze na cele dobroczynne”. Bardzo łatwo jest zarządzać pieniędzmi i inwestować je, szczególnie, gdy nie należą one do właściciela, a odpowiedzialność za podjęte decyzje jest znikoma lub obarcza się nią sytuację na rynku, którą – teoretycznie - trudno było (jest) przewidzieć. A rynek poniekąd kształtowany jest przecież przez finansistów, bankowców, maklerów, ekonomistów... Można korzystać z porad odpowiednich instytucji finansowych, ale ostateczną decyzję podejmuj zawsze sam – nie będziesz miał pretensji do nikogo innego, gdy sprawy potoczą się odmiennym – od założonego - torem…

Polska ma – jak do tej pory – zróżnicowany i stabilny sektor finansowy, który skutecznie opierał się globalnym zawirowaniom. Kryzysowe rewolucje nie doprowadziły na razie do wielkich bankructw i upadłości, a rząd nie wspomagał instytucji finansowych, aby je ratować. Dokonał tego w sposób pośredni Narodowy Bank Polski, który zmniejszył stopę rezerw od depozytów, a wcześniej wykupił obligacje pieniężne od banków, a przez to poprawił ich płynność. Ostatnie 20 lat sektora finansowego w naszym kraju to modelowe przerabianie prawie wszystkich etapów funkcjonowania przedsiębiorstwa w warunkach wolnej gospodarki rynkowej: budowanie od podstaw, bankructwa, przejęcia, prywatyzacje oraz czas boomu. Obecny czas sektora to czas niepokoju i może utrzymywać się przez kilka następnych lat. Może to być czas fuzji i przejęć. Losy krajowych banków i firm ubezpieczeniowych uzależnione są od ich właścicieli i rządów krajów, które stały się udziałowcami instytucji finansowych. Na drugi plan schodzi strategi...

„Posuwaj się naprzód, kiedy jest to korzystne, rozpraszając i skupiając swe siły, zmieniając sytuację na swoją korzyść. Bądź szybki jak wicher, spokojny jak las, napastliwy i żarłoczny jak ogień, niewzruszony jak góra, nieprzenikniony jak ciemność, nagły jak piorun” – Sun Zi, Sztuka wojenna .  

Kryzys wywołany na rynku nieruchomości pęknięciem spekulacyjnego balonu miał początkowo spowodować straty w wysokości 100 miliardów dolarów. Takie były prognozy. Szacunki Międzynarodowego Funduszu Walutowego z kwietnia 2009 roku mówią już o 4 bilionach dolarów. Ale to może nie być koniec. Prawdopodobnie banki wykazały na razie tylko część strat, ponieważ zmieniły się zasady rachunkowe i nastąpiło odejście w przypadku niektórych aktywów od zasady mark-to-market. Międzynarodowy Fundusz Walutowy szacuje, że banki w Europie oraz Stanach Zjednoczonych do końca 2008 roku dokonały odpisów na kwotę 770 miliardów dolarów z tytułu utraty wartości aktywów i niespłaconych kredytów. Tymczasem lata 2009-2010 sprawią, że system bankowy powiększy swoje odpisy o kolejne 1500 miliardów dolarów. Banki w dalszym ciągu mogą ograniczać akcję kredytową, a ekspansja kredytowa była podstawą szybkiego wzrostu gospodarczego w ostatnich latach. Kolejna odsłona kryzysu finansowego będzie wynikać przede wszystkim...

Zbyt często skupiamy się na pożyczaniu pieniędzy, braniu kolejnego kredytu lub sięganiu po oszczędności, aby zdobyć rzeczy, które chcemy mieć, zamiast skupić się na generowaniu pieniędzy. Na krótki okres czasu to łatwe i proste, ale na dłuższy okres staje się ciężkie. Z powodu istnienia zewnętrznych pokus świata konsumpcji, bardzo łatwo unicestwić swoje oszczędności lub popaść w jeszcze większe zadłużenie. Oszczędności są tylko po to, aby generować więcej pieniędzy, a nie po to, aby zaspokajać nasze chwilowe pokusy. Ogromna trudność polega na rozwinięciu hartu ducha mentalnie sterującego strumieniami naszych pieniędzy. Wola i postawa do pieniędzy jest w nas. Tylko od nas zależy, jak gospodarujemy naszymi środkami finansowymi – zostaną przeznaczone na konsumpcję lub zbudują trwałą kolumnę aktywów, która będzie generowała nowe pieniądze.   

Mahatma Gandhi pisał w 1933 r.: „Najdokładniejsze określenie celu nigdy nas doń nie doprowadzi, jeśli nie znamy lub nie umiemy używać odpowiednich środków. Jestem przekonany, iż nasze zbliżenie się do celu będzie najściślej uzależnione od czystości użytych środków. Dążenie do fizycznego i ekonomicznego dobrobytu, z pominięciem albo lekceważeniem moralności i etyki, sprzeciwia się boskiemu prawu”. Moim zdaniem – nie tylko boskiemu, lecz również ludzkiemu w najszerszym rozumieniu tego słowa. Prawie każdy stara się żyć ze świadomością, że on i jego życie zapisują się w pamięci innych ludzi, a jedyną nagrodą, jaka go czeka za popełnione czyny, będzie jego obraz zapisany w pamięci innych. I to jest jego naczelne przykazanie, które każe mu w bezwzględny sposób być dobrym człowiekiem. Musi tę siłę dobrego życia znajdować w sobie…