Panaceum

Franczyza jest sposobem na własny biznes opartym na cudzym sprawdzonym pomyśle. Z definicji jest długookresową stałą współpracą między niezależnymi przedsiębiorcami: franczyzodawcą i franczyzobiorcą. Franczyzodawca nie tylko użycza marki, ale także przekazuje franczyzobiorcy know-how przez cały okres obowiązywania umowy. W zamian franczyzobiorca ma obowiązek uiszczania na rzecz franczyzodawcy opłat franczyzowych lub innych, uzgodnionych w indywidualnej umowie – miesięcznie, kwartalnie – według umowy. Dekoniunktura na rynku pracy skłania część osób do założenia firmy. Głównym problemem, z którym borykają się myślący o własnej działalności, jest brak pomysłu na biznes. Dodatkową przeszkodą jest nieumiejętność oceny ryzyka związanego z prowadzeniem określonego rodzaju działalności. Franczyza oba te problemy jeśli nie rozwiązuje, to przynajmniej minimalizuje. Inwestycja w biznes na licencji jest bezpieczniejsza. Niesie bowiem mniejsze ryzyko porażki. Biznes jest oparty na sprawdzonym pomyśle, funkcjonuje pod marką rozpoznawalną przez odbiorców i poddany jest rygorom określonym w umowie franczyzowej. W Polsce franczyza rozwija się głównie w handlu i w drugiej kolejności w usługach. W przeciętnym małym i średnim przedsiębiorstwie działającym na licencji franczyzowej zatrudnionych jest od 6 do 8 osób. Większość polskich sieci franczyzowych ma wymiar lokalny z ofertą produktów lub usług zaspokajającą specyficzne potrzeby polskiego klienta lub też są one kalką sieci franczyzowych działających na bardziej rozwiniętych rynkach. Teoretycznie franczyza jest biznesem, na który może pozwolić sobie każdy – zależy od branży i wkładu własnego. Najbardziej kapitałochłonne są supermarkety i stacje benzynowe. Istotą każdego biznesu jest stopa zwrotu z inwestycji. W przypadku systemów franczyzowych zyski mogą przyjść po kwartale, ale też po wielu miesiącach. Przy wyborze licencji franczyzowej nie należy kierować się wskaźnikami finansowymi typowymi dla inwestycji na rynku kapitałowym, jak stopa rentowności czy okres zwrotu. Zakup franczyzy powinien być traktowany jako element planowania własnej kariery. Franczyzobiorcy i ich pieniądze stali się bardzo pożądanym narzędziem umożliwiającym wielu firmom utrzymanie tempa rozwoju. Jednak na fali optymizmu wielu franczyzobiorców, zarówno już działających, jak i tych, którzy dopiero przymierzają się do budowy systemu franczyzowego, zapomina o podstawowej regule: sieć franczyzową można rozwijać jedynie wtedy, gdy licencja sprawdziła się wcześniej w praktyce biznesowej. Innymi słowy, biznes, który ma być prowadzony na jej podstawie, okazał się rentowny. Realizacja tej reguły jest niezbędna, jeśli chce się odnieść sukces we franczyzie. Tylko tyle i aż tyle, bo jak pokazuje praktyka rynkowa, wielu franczyzobiorców nie jest w stanie spełnić tego elementarnego warunku. To oczywiście musi budzić zdziwienie, ale staje się ono mniejsze, gdy uświadomimy sobie, że polskie firmy rozpoczynają rozwój poprzez franczyzę średnio już po 5,5 roku działalności, podczas gdy na rozwiniętych i dojrzałych rynkach Europy Zachodniej ta średnia wynosi od 10 do 11 lat. Większość polskich franczyzodawców deklaruje, że budowę sieci franczyzowej rozpoczęła równocześnie z budową własnego biznesu, a to oznacza, że w wielu przypadkach brakuje doświadczenia w tej materii, zaś sam model nigdy nie został sprawdzony na rynku. Mimo wszystko w trudniejszych czasach firmy, które postawiły na franczyzę, powinny mieć większe szanse przetrwania. Jeżeli ich model biznesowy był dobry, to powinny osiągnąć na tyle duże marże, aby miały możliwość utrzymania rentowności w przypadku ich spadku. Dobra marka i sprawdzony model biznesowy to wartości odporne na zawirowania. _____